Στη σελίδα αυτή θα βρείτε σύντομες απαντήσεις σε συχνά ερωτήματα που απασχολούν τους Ο.Τ.Α. σε θέματα πολεοδομίας, χωροταξίας και βιώσιμης ανάπτυξης.  

Τι είναι τα ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ του Ν. 2508/97;

Τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) και τα Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) αποτελούν τις βασικές μελέτες-εργαλεία χωρικού σχεδιασμού σε επίπεδο Ο.Τ.Α. (μπορούν να περιλαμβάνουν περισσότερους του ενός Ο.Τ.Α. ή και τμήματα της εδαφικής περιφέρειάς τους, ωστόσο δεν ξεπερνούν την εδαφική περιφέρεια του κατά το άρθρο 48 του Ν.2218/1994 συμβουλίου περιοχής).
Αποσκοπούν στη διαμόρφωση του ενδεδειγμένου πλαισίου και προγράμματος για την οργανωμένη ανάπτυξη της περιοχής μελέτης με χωροταξικούς-πολεοδομικούς όρους, με βάση την Αρχή της Αειφόρου Ανάπτυξης και με σεβασμό στις γενικότερες κατευθύνσεις που θέτουν τα υπερκείμενα επίπεδα σχεδιασμού (Γ.Π.Χ.Σ.Α.Α.¹ , Ε.Π.Χ.Σ.Α.Α.² , Π.Π.Χ.Σ.Α.Α.³ ).

Σε γενικές γραμμές ορίζουν:
• το πρότυπο οικιστικής ανάπτυξης και χωρικής οργάνωσης της περιοχής μελέτης
• τις περιοχές ειδικής προστασίας – δεν προορίζονται για πολεοδόμηση και περιλαμβάνουν περιοχές αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, δασικές περιοχές, γεωργική γη προτεραιότητας, κ.ά.
• τις περιοχές ελέγχου και περιορισμού της δόμησης – εκτός σχεδίου και ορίων οικισμών περιοχές όπου κρίνεται αναγκαία η επιβολή όρων και περιορισμών της δόμησης 
• τις περιοχές θεσμοθετημένων οικιστικών υποδοχέων (σχέδια πόλης, οριοθετημένοι οικισμοί) και τις προς πολεοδόμηση περιοχές
• τις περιοχές ανάπτυξης παραγωγικών δραστηριοτήτων
• τις απαραίτητες ενέργειες – έργα στον τομέα των δικτύων υποδομής (μεταφορικό, τηλεπικοινωνιακό, ύδρευσης-αποχέτευσης, κ.λπ.)
• τις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης στο σύνολο της περιοχής μελέτης
• τα προγραμματικά μεγέθη και τις ανάγκες σε γη για κοινωνικές υποδομές (μονάδες εκπαίδευσης, πρόνοιας, αθλητισμού, αστικό πράσινο, κοιμητήρια, διοίκηση κλπ.)                                                         

  ¹Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης
  ²Ειδικά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (π.χ. για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, για τη Βιομηχανία, για τον Τουρισμό, κλπ.)
  ³Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης

Ποια η διαφορά μεταξύ ΓΠΣ  και ΣΧΟΟΑΠ;

Το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο και το Σχέδιο Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης δεν διαφέρουν ως προς το χαρακτήρα, το περιεχόμενο, τους στόχους και τη θεσμική ισχύ. Ωστόσο, το ΓΠΣ αναφέρεται στο σχεδιασμό του αστικού και περιαστικού χώρου ενώ το ΣΧΟΟΑΠ στο σχεδιασμό του μη αστικού χώρου.
Για το λόγο αυτό, το ΓΠΣ εκπονείται:
α) στο πλαίσιο εφαρμογής ρυθμιστικού σχεδίου για δήμο ή κοινότητα ανεξάρτητα από το πληθυσμιακό τους μέγεθος, 
β) για  περιοχή που δεν μπορεί να ξεπερνά την εδαφική περιφέρεια του κατά το άρθρο 48 του Ν.2218/1994 συμβουλίου περιοχής (συνήθως περιφέρεια πρωτοβάθμιου Ο.Τ.Α.),  στην οποία περιλαμβάνεται ένας οικισμός άνω των .2000 κατοίκων σύμφωνα με την τελευταία απογραφή πληθυσμού.
Το ΣΧΟΟΑΠ δεν διαφέρει από το ΓΠΣ σε σχέση με την εδαφική περιφέρεια που δύναται να καλύπτει, αφορά ωστόσο σχεδιασμό σε μη αστικό χώρο – καθένας από τους οικισμούς που περιλαμβάνει η περιοχή μελέτης θα πρέπει να καταγράφει κατά την τελευταία εκάστοτε απογραφή, πληθυσμό έως 2.000 κατοίκων.

Πoια είναι τα στάδια εκπόνησης των ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ;

Σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές εκπόνησής τους - Αποφ-9572/1845/00 (ΦΕΚ-209/Δ/7-4-00), οι μελέτες ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ  εκπονούνται σε δύο στάδια.
Το πρώτο στάδιο (Στάδιο Α) περιλαμβάνει την ανάλυση της υπάρχουσας κατάστασης, τη διάγνωση των προβλημάτων, προοπτικών και τάσεων του νέου Δήμου και τη διατύπωση της κατ' αρχήν πρότασης ή των εναλλακτικών προτάσεων ρύθμισης της περιοχής.
Κατά το δεύτερο στάδιο (Στάδιο Β) γίνεται η λεπτομερής επεξεργασία του ΓΠΣ ή του ΣΧΟΟΑΠ, με βάση την πρόταση η οποία θα προκριθεί από τη διευθύνουσα υπηρεσία.
Το δεύτερο στάδιο συνήθως περιλαμβάνει 2 υποστάδια. Το πρώτο καταγράφει την πρόταση και το δεύτερο την οριστικοποιεί.

Τι αλλάζει άμεσα και τι μακροπρόθεσμα με την ψήφιση ενός ΓΠΣ/ ΣΧΟΟΑΠ;

Το εγκεκριμένο ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ δημοσιεύεται σε ΦΕΚ στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης το οποίο περιλαμβάνει το κείμενο του ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ και τους χάρτες που το συνοδεύουν. Από την ημέρα δημοσίευσής του ισχύουν όλες οι διατάξεις του.
Στις διατάξεις αυτές περιγράφονται οι νέες συνθήκες ανάπτυξης του χώρου στον οποίο αναφέρεται το ΓΠΣ/ ΣΧΟΟΑΠ για χρονικό ορίζοντα 5-20 ετών. Η νέα δομή και οργάνωση του χώρου προκύπτει μέσα από την οριοθέτηση περιοχών ειδικής προστασίας, έλεγχου και περιορισμού δόμησης, ζωνών παραγωγικών δραστηριοτήτων, επεκτάσεων οικισμών εκτός σχεδίου περιοχών, ΠΕΡΠΟ κ.λπ.
Οι περιοχές αυτές αποκτούν αυτό το χαρακτήρα με τη δημοσίευση του ΦΕΚ. Για αυτές καθορίζονται όροι και περιορισμοί δόμησης στις διατάξεις του ΦΕΚ, ,λαμβάνονται μέτρα και προβλέπονται έργα που πρέπει να γίνουν προκειμένου να λειτουργήσουν σύμφωνα με τον σκοπό για τον οποίο οριοθετήθηκαν.
Εάν δεν απαιτούνται περαιτέρω διαδικασίες για την λειτουργική ανάπτυξη των περιοχών αυτών, οι νέες συνθήκες που προβλέπονται για αυτές ισχύουν αμέσως. Διαφορετικά προβλέπονται οι διαδικασίες και το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την τελική λειτουργική τους ανάπτυξη. Ωστόσο, επειδή σε κάποιες περιπτώσεις δεν είναι εκ των πραγμάτων δυνατόν να γίνουν άμεσες αλλαγές στις περιοχές αυτές, είναι δυνατόν να προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις, παρεκκλίσεις ή εξαιρέσεις σε επιμέρους όρους ανάπτυξης κάθε περιοχής.

Ποια τα πολεοδομικά καθεστώτα των οικισμών;

Ένας οικισμός μπορεί να ανήκει στις παρακάτω κατηγορίες με βάση το θεσμικό καθεστώς που τον διέπει:
1. Οικισμοί άνω των 2.000 κατοίκων
Αφορά στους οικισμούς της χώρας οι οποίοι κατά την εκάστοτε τελευταία απογραφή έχουν πληθυσμό άνω των  2.000 κατοίκων. Για την ένταξη σε σχέδιο ή επέκταση ορίων οικισμών άνω των 2.000 καταρτίζεται γενικό πολεοδομικό σχέδιο.
2. Οικισμοί μέχρι 2000 κατοίκους
Αφορά στους οικισμούς της χώρας οι οποίοι κατά την εκάστοτε τελευταία απογραφή έχουν πληθυσμό μέχρι και 2.000 κατοίκους. Η οριοθέτηση των οικισμών αυτών οι οποίοι έχουν δημιουργηθεί μέχρι την ισχύ του νόμου 1337/1983 έχει  γίνει με τις διατάξεις του προεδρικού διατάγματος της 24.4/3.5.1985 ΦΕΚ 181 Δ. Από την ισχύ του νόμου 1337/1983 και μέχρι την ισχύ του νόμου 2508/1997, τα όρια των οικισμών αυτών έχουν καθοριστεί με απόφαση νομάρχη που έχει δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Από την ισχύ του  νόμου 2508/ 1997,  για τους ήδη οριοθετημένους οικισμούς δεν είναι επιτρεπτή η περαιτέρω διεύρυνση των ορίων τους με νέα διοικητική πράξη. Μπορούν να πολεοδομηθούν και να επεκταθούν μόνο υπό την ύπαρξη εγκεκριμένου ΣΧΟΟΑΠ.
3.  Προϋφιστάμενοι του 1923 
Είναι οι οικισμοί που στερούνται εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου και η δόμηση για αυτούς ορίζεται από το Π.Δ. 2.2.81./ΦΕΚ 138/Δ/81. Τα όρια των οικισμών που προϋπάρχουν της 16-8-1923 μπορεί να καθορίζονται με απόφαση του οικείου νομάρχη, ενώ αν πρόκειται για οικισμούς μέχρι  2.000 κατοίκους ακολουθούνται οι ισχύουσες διατάξεις.

Τι είναι οι περιοχές επεκτάσεων;

Περιοχές επεκτάσεων εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων  ή οικισμών  προϋφιστάμενων του 1923 ή οικισμών μεταγενέστερων του 1923 που στερούνται εγκεκριμένου σχεδίου, καλούνται οι προς πολεοδόμηση περιοχές που προορίζονται για την κάλυψη των μελλοντικών οικιστικών – κυρίως – αναγκών των πόλεων και οικισμών αυτών.
Ο ορισμός επεκτάσεων και κατ' επέκταση η πολεοδόμηση των περιοχών αυτών, αποτελεί απόφαση του σχεδιασμού όταν καθίσταται απολύτως αναγκαία προϋπόθεση ανάπτυξης της πόλης ή του οικισμού εν όψει κυρίως της δημογραφικής εξέλιξης, της ανάπτυξης οικιστικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων και γενικότερα ποιοτικότερων πολεοδομικών συνθηκών και βασίζεται στην αρχή διατήρησης της γης ως πολύτιμου πόρου για τις επόμενες γενιές.
Για την πολεοδόμηση μιας περιοχής επέκτασης απαιτείται εγκεκριμένο ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ και εκπόνηση πολεοδομικής μελέτης που εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις του. Οι ιδιοκτησίες που περιλαμβάνονται σε περιοχές που πολεοδομούνται για πρώτη φορά υποχρεούνται να συμμετάσχουν σε εισφορά σε γη για τη δημιουργία των απαραίτητων κοινόχρηστων χώρων και κοινωφελών χρήσεων και σε εισφορά σε χρήμα για την αντιμετώπιση της δαπάνης για την κατασκευή κοινόχρηστων πολεοδομικών έργων.

Με ποια βασικά κριτήρια προτείνονται επεκτάσεις-πολεοδομήσεις των υφιστάμενων οικιστικών υποδοχέων;

Η βασική αρχή που διέπει τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό σύμφωνα με τον Ν. 2508/97 είναι η αρχή της αειφόρου ανάπτυξης, που ορίζεται ως «ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες». Τα κριτήρια λοιπόν με βάση τα οποία προτείνονται επεκτάσεις, δηλαδή νέα πολεοδομημένη γη, υπακούν στην αρχή αυτή και αφορούν την κάλυψη των αναγκών του παρόντος (την 10ετία έως 20ετία που είναι ο ορίζοντας των μελετών ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ) χωρίς να διακινδυνεύουν την αλόγιστη σπατάλη περιβαλλοντικών, οικονομικών ή κοινωνικών πόρων.
Οι βασικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στις μελέτες ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ για την εκτίμηση των αναγκών δημιουργίας νέας πολεοδομημένης γης έχουν τόσο ποσοτικό όσο και ποιοτικό χαρακτήρα, και παρουσιάζονται εδώ επιγραμματικά:
Α. Έλεγχος χωρητικότητας υφιστάμενων θεσμοθετημένων οικιστικών υποδοχέων: Σύμφωνα με την Υ.Α. 10788/2004 (ΦΕΚ 285/ Δ/ 05-03-2004) υπολογίζεται σε αριθμό κατοίκων η χωρητικότητα κάθε θεσμοθετημένου οικιστικού υποδοχέα, που αποτελεί συνάρτηση του μέσου ισχύοντος συντελεστή δόμησης, της έκτασης του υποδοχέα, σταθεροτύπων για κατοικία και κοινωνική-τεχνική υποδομή, και του συντελεστή κορεσμού λ. Ακολούθως ελέγχεται η επάρκεια των υποδοχέων σε σχέση με τον μελλοντικό πληθυσμό (10ετίας έως 20ετίας).
Β. Ρυθμοί οικοδομικής δραστηριότητας: Από στοιχεία οικοδομικών αδειών που διατίθενται από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΣΥΕ) αναλύεται το εύρος και ο ρυθμός της οικοδομικής δραστηριότητας.
Γ. Εκτίμηση αμέσων ή εμμέσων συνεπειών από μεγάλα έργα υποδομής (π.χ. γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου) ή γενικά παράγοντες τέτοιας εμβέλειας που μπορούν να επηρεάσουν τη χωρική ανάπτυξη της περιοχής μελέτης (π.χ. διοργάνωση Ολυμπιακών Αγώνων).
Δ. Έλεγχος γεωλογικής καταλληλότητας: Ελέγχονται οι εντός σχεδίου ή εντός ορίων οικισμών εκτάσεις ως προς την γεωλογική τους καταλληλότητα για πολεοδόμηση.
Ε. Έλεγχος χωροταξικής καταλληλότητας: Εφόσον κάποιος υποδοχέας έχει ανάγκη επέκτασης (σύμφωνα με τα παραπάνω) ελέγχεται η περιοχή πέριξ των ορίων του για να διαπιστωθεί κατά πόσον σε περίπτωση επέκτασης θίγονται σημαντικοί περιβαλλοντικοί ή πολιτιστικοί πόροι (π.χ. αρδευόμενη γεωργική γη, προστατευόμενη περιοχή φυσικού περιβάλλοντος, κηρυγμένα μνημεία ή αρχαιολογικοί χώροι, κ.λπ.)

Τι είναι οι ΠΕΡΠΟ;

Οι ΠΕΡΠΟ (Περιοχές Ειδικά Ρυθμιζόμενης Πολεοδόμησης) είναι περιοχές εκτός σχεδίου και εκτός οικισμών που ορίζονται μέσω των ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ και δύνανται να πολεοδομηθούν με ιδιωτική πρωτοβουλία, για την κάλυψη οικιστικών κυρίως αναγκών, αλλά και αναγκών παραγωγικών τομέων.
Για να οριστεί μια έκταση ως ΠΕΡΠΟ πρέπει να πληρεί κάποια βασικά κριτήρια, πέραν της ανάγκης προσφοράς πολεοδομημένου χώρου για την κάλυψη οικιστικών ή άλλων αναγκών, και ειδικότερα:

• Να βρίσκεται εκτός σχεδίου πόλης και εκτός ορίων οικισμών (προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων),
• Να ανήκει κατά κυριότητα σε ένα ή σε περισσότερα εξ αδιαιρέτου φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου,
• Να περιλαμβάνεται στα όρια εγκεκριμένου ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ του Ν.2508/97,
• Να είναι ενιαία, να έχει επιφάνεια τουλάχιστον 50 στρέμματα και να μπορεί να αποτελέσει μία τουλάχιστον πολεοδομική ενότητα. Η έκταση που διακόπτεται από υφιστάμενες εγκεκριμένες οδούς (εθνικές, επαρχιακές, δημοτικές, κοινοτικές) δεν θεωρείται ενιαία. Η επιφάνεια υφιστάμενων μη εγκεκριμένων οδών, καθώς και εκτάσεων που απαγορεύεται βάσει της νομοθεσίας να πολεοδομηθούν (π.χ. ρέματα, δασικές εκτάσεις, αρχαιολογικοί χώροι) δεν περιλαμβάνεται στη συνολική επιφάνεια της ΠΕΡΠΟ (οι εκτάσεις αυτές παραμένουν εκτός σχεδίου).
Για τον καθορισμό ΠΕΡΠΟ, θα πρέπει προ της έγκρισης του σχετικού ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ να έχουν εγκριθεί από τον Υπουργό ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. γενικές κατευθύνσεις ειδικά ρυθμιζόμενης πολεοδομικής δραστηριότητας που θα καλύπτουν τουλάχιστον την περιφέρεια ενός Νομού ή Νομ. Διαμερίσματος.

Τι είναι οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (ΠΟΑΠΔ);

Ως ΠΟΑΠΔ, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Ν.2742/1999 (ΦΕΚ 207/Α/07-10-1999), χαρακτηρίζονται θαλάσσιες ή και χερσαίες εκτάσεις που είναι πρόσφορες για την ανάπτυξη παραγωγικών ή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του πρωτογενή, δευτερογενή ή τριτογενή τομέα, καθώς και πειραματικών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Οι περιοχές αυτές μπορεί να εξειδικεύονται ανά κλάδο ή παραγωγικό τομέα και να διακρίνονται σε περιοχές αποκλειστικής χρήσης ή περιοχές κύριας χρήσης (όπου επιτρέπονται υπό όρους και άλλες δραστηριότητες).
Ο χαρακτηρισμός και η οριοθέτηση ΠΟΑΠΔ σε περιοχές που καλύπτονται από ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ πρέπει να γίνεται σε ζώνες που προορίζονται για την ανάπτυξη παραγωγικών δραστηριοτήτων σύμφωνα με τα σχέδια αυτά.
Οι περιοχές αυτές χαρακτηρίζονται και οριοθετούνται σύμφωνα με αίτηση φορέα οποιασδήποτε νομικής μορφής, στον οποίο μπορεί να συμμετέχουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα του ιδιωτικού τομέα, νομικά πρόσωπα του ευρύτερου δημοσίου τομέα, καθώς και ενώσεις, κοινοπραξίες κ.λπ. Η εδαφική έκταση της προς οριοθέτηση και χαρακτηρισμό ΠΟΑΠΔ πρέπει να ανήκει στην κυριότητα του εν λόγω φορέα ή να του έχει παραχωρηθεί με μακροχρόνια μίσθωση, και μπορεί να πολεοδομηθεί με πρωτοβουλία του εν λόγω φορέα.

Τι είναι οι ΠΕΠ;

Οι Περιοχές Ειδικής Προστασίας αποτελούν το είδος των περιοχών που θεσπίζεται στο πλαίσιο  ενός ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ προκειμένου μέσω ειδικών περιορισμών και όρων δόμησης να διασφαλίζεται η προστασία του περιβάλλοντος και η διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής, αρχιτεκτονικής και ιστορικής κληρονομιάς.
Τέτοιες περιοχές μπορούν να είναι περιοχές Natura, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, μνημεία της φύσης,  υγρότοποι  / υδροβιότοποι, δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις, αρδευόμενη γεωργική γη, υποθαλάσσιες περιοχές ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας, τοπία και κορυφογραμμές, διαδρομές και μονοπάτια φυσιολατρικής και πολιτιστικής αξίας κ.λπ. Επιπλέον, μπορούν να είναι αρχαιολογικοί χώροι κηρυγμένοι και μη, ιστορικά μνημεία νεότερα και βυζαντινά, αξιόλογα αρχιτεκτονικά σύνολα και συνδυασμοί φυσικών και πολιτιστικών στοιχείων του χώρου.
Στην ουσία ο ρόλος των ΠΕΠ είναι να ενισχυθεί το καθεστώς προστασίας αυτών των στοιχείων σε συνδυασμό με τις ειδικότερες μελέτες που διεξάγονται για αυτά ή το ειδικότερο θεσμικό πλαίσιο που τα διέπει ώστε όχι μόνο να διατηρήσουν την υπόσταση και το χαρακτήρα τους έναντι αρνητικών πιέσεων ανάπτυξης αλλά και για να καθίσταται δυνατή η βιώσιμη αξιοποίηση τους.

Τι είναι οι ΠΕΠΔ;

Οι Περιοχές Ελέγχου και Περιορισμού της Δόμησης είναι περιοχές που θεσπίζονται μέσω των ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ προκειμένου να περιοριστεί και να ρυθμιστεί η εκτός σχεδίου δόμηση σε περιοχές που αντιμετωπίζουν πιέσεις από ασύμβατες χρήσεις γης ή την ένταση της οικοδομικής δραστηριότητας.
Οι ΠΕΠΔ αποτελούν ένα από τα διαθέσιμα μέσα του χωροταξικού - πολεοδομικού σχεδιασμού που συμβάλλει στην ισόρροπη οικιστική ανάπτυξη αστικού, περιαστικού και αγροτικού χώρου μέσω των όρων και περιορισμών δόμησης που θέτει για περιοχές εκτός σχεδίου πόλεων και ορίων οικισμών. Ο ρόλος των ΠΕΠΔ δύναται να είναι τόσο η διατήρηση του χαρακτήρα της εν λόγω περιοχής μέσω της θέσπισης συγκεκριμένων χρήσεων γης, όσο και ο έλεγχος της εκτός σχεδίου δόμησης με την υιοθέτηση αντίστοιχων όρων και περιορισμών.

Τι είναι η γεωλογική μελέτη και πότε απαιτείται;

Η σύνταξη μελέτης γεωλογικής καταλληλότητας απαιτείται για την πολεοδόμηση των περιοχών Α' και Β' κατοικίας, οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, αναθεώρηση σχεδίων πόλεων και οικισμών, ειδικών πολεοδομικών χρήσεων, (όπως βιομηχανικά, βιοτεχνικά και τεχνολογικά πάρκα), οικοδομικών συνεταιρισμών, πολεοδόμησης περιοχών σύμφωνα με το ν.1947/1991 και ΠΕΡΠΟ και περιοχών ολοκληρωμένης τουριστικής ανάπτυξης και ζωνών τουρισμού-αναψυχή, (Διάταξη Αριθ. 16374/3696/98  - ΦΕΚ 723 Β'). Σκοπός της γεωλογικής μελέτης είναι ο καθορισμός της γεωλογικής καταλληλότητας περιοχών στις οποίες εκπονείται πολεοδομική μελέτη για τη διασφάλιση του δομημένου περιβάλλοντος από φυσικούς κινδύνους ή κινδύνους προερχόμενους από ανθρώπινες επεμβάσεις και δραστηριότητες.

Αντικείμενο της μελέτης αποτελεί:
• ο εντοπισμός και διαχωρισμός από απόψεως εδαφικών συνθηκών, περιοχών ως κατάλληλων, ακατάλληλων και κατάλληλων υπό προϋποθέσεις για δόμηση
• η σαφής περιγραφή των προϋποθέσεων ή και των αναγκαίων μέτρων βελτίωσης των εδαφών-ή άλλων μέτρων προστασίας που απαιτούνται ούτως ώστε στις κατάλληλες υπό προϋποθέσεις περιοχές να καταστεί δυνατή η οικοδόμηση
• η κατ' αρχήν εκτίμηση του κόστους λήψης των τυχόν μέτρων προστασίας σε σχέση προς την κλίμακα του κάθε έργου
• η υποβολή προτάσεων για το είδος των περαιτέρω μελετών και ερευνών που απαιτούνται για την αποσαφήνιση της γεωλογικής καταλληλότητας των προς πολεοδόμηση περιοχών στο βαθμό που τα στοιχεία της μελέτης γεωλογικής καταλληλότητας δεν επαρκούν ή για τον αποχαρακτηρισμό ακαταλλήλων για δόμηση περιοχών.
Η εξεταζόμενη περιοχή καθορίζεται ύστερα από την οριοθέτηση του χώρου που θα
ερευνηθεί και που η έκτασή του δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από την προς πολεοδόμηση περιοχή. Οι επί τόπου παρατηρήσεις θα αφορούν ευρύτερη ζώνη,
η έκταση της οποίας εξαρτάται από το βαθμό που οι γεωλογικές συνθήκες της ζώνης αυτής επηρεάζουν άμεσα την προς πολεοδόμηση περιοχή.
Το τεύχος της μελέτης γεωλογικής καταλληλότητας που θα εκδοθεί πρέπει απαραιτήτως να περιλαμβάνει:
• Τεχνικογεωλογική 'Εκθεση και πιο συγκεκριμένα στοιχεία που αφορούν τη γεωμορφολογία, τη γεωλογία, την υδρολογία και υδρογεωλογία, τη σεισμικότητα και την εδαφική σεισμική επικινδυνότητα, την τεχνικογεωλογική συμπεριφορά των γεωλογικών σχηματισμών, τη γεωλογική καταλληλότητα και τις τελικές προτάσεις που θα πρέπει να είναι επαρκώς τεκμηριωμένες.
• Χάρτες πληροφόρησης και γεωλογικής καταλληλότητας
• Σχέδια και Φωτογραφίες που κρίνονται απαραίτητα από τον μελετητή για την πληρέστερη τεκμηρίωση της μελέτης. 

Ποιοι είναι οι περιορισμοί για την έγκριση νέου ή επέκταση υφιστάμενου σχεδίου πόλης πέριξ υφιστάμενου κοιμητηρίου;

Το Π.Δ. 1128/1980 (ΦΕΚ 284 Α’) όριζε ελάχιστη απόσταση 250 μέτρων από υφιστάμενο κοιμητήριο για την  έγκριση νέου ή την επέκταση σχεδίου πόλεως.
Ωστόσο, το άρθρο 29 του Ν.2508/1997 προβλέπει μείωση της απόστασης αυτής έως 150 μέτρα με απόφαση νομαρχιακού συμβουλίου, μετά από γνώμη του οικείου δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου, εφόσον η μείωση αυτή δεν επιφέρει επιπτώσεις στο οικιστικό περιβάλλον και την προστασία της δημόσιας υγείας.
Επίσης, σύμφωνα με την παράγραφο 1.γ του ανωτέρω άρθρου, η απόσταση αυτή δύναται να μειωθεί έως 50 μέτρα, με την προϋπόθεση ότι:
• μεταξύ του προς έγκριση-επέκταση σχεδίου και του κοιμητηρίου υπάρχουν κοινόχρηστοι χώροι ή χώροι πρασίνου.
• υδρογεωτεχνική μελέτη, που εγκρίνεται από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας, αποδεικνύει ότι δεν προκύπτει κίνδυνος ρύπανσης ή μόλυνσης του υπόγειου υδροφόρου στρώματος.
Τέλος, η απόσταση αυτή των 50 μέτρων δύναται να μειωθεί περαιτέρω στα 20 μέτρα, με απόφαση του νομαρχιακού συμβουλίου, μετά από γνώμη του οικείου δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου.